itulau_fu'a

Tala Fou

Aua ne'i fa'apupulaina lau "va'ai"! Lutein, e fa'aopoopoina ai se vaega o "la'ei puipui" i ou mata.

“Talu ai nei, ou te lagona pea lava ua mago o’u mata. O le tilotilo atu i le komepiuta mo le afa itula e tiga ai.” “O lo’u tama o lo’o auai i vasega i luga ole initaneti ma olo soo ona mata.” “E masani ona fa’ateleina e o’u matua le lapo’a o mata’itusi pe a va’ai i a latou telefoni ma fai mai, 'Ua fai si fe’avea’i o mata’itusi.'”… Afai e te fa’alogo soo i ni faitioga fa’apenei, atonu ua o’o i le taimi e ua’i atu ai i le lutein, o le “agelu leoleo” o mata. I aso nei, ua leva ona ulufale atu o tatou mata i se “vaitaimi e tele ai galuega”: o tagata faigaluega i le ofisa e tilotilo atu i a latou komepiuta mai le 8 i le taeao i le 8 i le afiafi, ma o le malamalama lanumoana mai lau e fa’aosofia pea ai mata e pei o “laau talatala laiti e le vaaia”. E auai tamaiti a’oga i vasega i le ao ma faia fa’amalositino i le po, ma va’ava’ai pea i le alualu i luma. A o matutua tagata, e fa’asolosolo malie ona fa’aleagaina le galuega a o latou mata, ma o le faitauina o nusipepa ma le matamata i fa’asologa o TV e avea ma “galuega mamafa”. Ma o nei tulaga masani o le fa’aaogaina o mata o lo’o “fa’aitiitia” filemu ai le “puipuiga” o mata – lutein. Atonu e fesili nisi tagata: O le a tonu lava le lutein? I se faaupuga faigofie, e pei o se "faamama masani" ma se "tagata tomai faapitoa i le toe faaleleia" o mata. I luga o tatou retina, e iai se vaega faapitoa e nafa ma le vaai manino e ta'ua o le vaega o le macular, ma o le lutein o se vaega taua o le vaega o le macular. E mafai ona fesoasoani i mata e faamama ese le malamalama lanumoana matautia e sau mai lau eletise ma faaitiitia ai le faaleagaina o le malamalama lanumoana i le retina. I le taimi lava e tasi, e mafai foi ona faaitiitia ai le vaivai o mata, ma faaitiitia malie ai le mago ma le tiga pe a uma ona tilotilo i le lau mo se taimi umi, e pei lava o le tuuina atu i mata o se "SPA malu". O le mea moni, o vaega eseese o tagata e sili atu le manaomia o le lutein. Mo tagata faigaluega i le ofisa e galulue mai le iva i le lima, latou te faaaluina le silia ma le valu itula i le aso e feagai ai ma komepiuta ma telefoni feaveai. O le "osofaiga" faifai pea o le malamalama lanumoana e taofia ai o latou mata i se tulaga faigata i taimi uma. O le faaopoopoina o le lutein e pei o le faapipiiina o se "talipupuni malamalama lanumoana" mo mata. Tusa lava pe e tatau ona e galue faaopoopo taimi e ausia ai aso atofaina, e mafai ona faaitiitia ai le vaivai o mata ma faatumauina ai le manino o lau vaai. E tatau i matua e iai fanau i le aoga ona gauai atu. O mata o tamaiti o loo i ai pea i le tulaga o le atinaeina. A latou auai i vasega i luga o le initaneti pe fai meaaoga, e tele ina latou faʻaaogaina o latou mata i se mamao e latalata mai, lea e faigofie ai ona "galue tele" o latou mata i se taimi vave. O le faaopoopoina o se aofaiga talafeagai o le lutein i aso uma e mafai ona fesoasoani i tamaiti e puipuia ai lo latou atinaʻeina o le vaʻai, ma mafai ai ona latou vaʻai manino i upu i luga o le laupapa ma faitau tusi ata e aunoa ma le milimili o latou mata, ma faigofie ai ona aʻoaʻoina ma maua ai e matua le filemu o le mafaufau. Mo tagata matutua, a o latou matutua, e faasolosolo malie ona faaitiitia le lutein i o latou mata, ma faigofie ai ona latou vaʻai i mea e le manino ma lagona le malamalama. O le faaopoopoina o le lutein e pei o le "toe faʻafouina" o mata ua matutua, ma mafai ai ona latou faitau nusipepa e aunoa ma le latalata tele, ma ia manino le vaʻai i auiliiliga o faasologa TV. O fiafiaga laiti i le olaga i aso taitasi e iai foi se paʻi faaopoopo o le manino. Atonu e fai mai se tasi, "Aisea ou te le 'ai ai nisi fualaau faisua?" O le mea moni, o meaʻai e pei o le sipinasi, sana ma karoti e iai le lutein, ae ina ia faʻafetaui le manaʻoga, e manaʻomia e se tasi ona 'ai se aofaiga talafeagai o fualaau faisua i aso uma, lea e faigata mo tagata pisi ona pipiimau i ai. I le taimi nei, e matuā faigofie lava ona filifili se fa'aopoopoga lutein e sili ona lelei. Inu se tasi le fuala'au i le aso e fa'afaigofie ai ona fa'afailele ou mata ma e te lē toe popole i le lē lava. O o tatou mata o "Fa'amalama" ia tatou te iloa ai le lalolagi. 'Aua le fa'atali se'ia vāvāō pe tiga ona e mafaufau lea e tausi i ai. Mai le taimi nei, fa'aopoopo i ou mata sina lutein i aso uma. Fa'atasi ai ma ni masaniga lelei o mata - malolo mo le 5 minute pe a uma ona tilotilo i le lau mo itula ta'itasi, ma va'ai atili i le lanumeamata mamao. Na'o le auala lea e mafai ai ona manino ma susulu lau "va'ai", ma e mafai ona e fiafia atili ai i mea matagofie uma o le olaga.

 


Taimi na lafoina ai: Fepuari-02-2026